Nieuwe aansluitregels energienet, stikstofpakket en groen gas openen de weg naar verhoging woningbouwproductie

Overgangsfase

Vanaf 1 juli 2026 gaan alle aanvragen voor netcapaciteit komen op één integrale wachtlijst. Ze worden op volgorde geplaatst op basis van het prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).[1] Daarbij komen aansluitingen voor nieuwe woningen relatief snel aan de beurt, maar zeker niet als eerste, tenzij ze zorgen voor congestieverzachting. Dat wil zeggen dat er ruimte op het net komt. Flexibiliteit (batterijen, slimme sturing, piekvermijding) zorgt daarvoor en wordt een harde voorwaarde om mee te dingen naar een aansluiting.

Netbeheerders geven de komende maanden stap voor stap capaciteit vrij die tot nu toe was gereserveerd voor kleinverbruikers, maar niet wordt benut. Die capaciteit gaat eerst naar projecten die zorgen voor congestieverzachting en veiligheid. Daarna naar wonen, MKB-bedrijven etc. Vanaf 1 januari 2027 wordt de resterende capaciteit verdeeld over klanten zonder prioriteit. Daarna kan het in congestiegebieden betekenen dat er tijdelijk géén capaciteit meer beschikbaar is. Nieuwe aanvragen komen dan automatisch op de wachtlijst.

Nieuw stikstofpakket: een ontbrekende schakel voor oplossing netcongestie

De netcongestie-aanpak verdeelt schaarse capaciteit eerlijker. Maar om die capaciteit te vergroten, is stikstofruimte nodig. Jarenlang konden netbeheerders geen stations, kabeltracés of onderstations bouwen door het stikstofslot. Daardoor liep de uitbreiding van het elektriciteitsnet ook vast. Dit is precies de uitbreiding die nodig is om de wachtlijsten te verkorten.

Als het nieuwe stikstofpakket het in de Tweede Kamer houdt doorbreekt dat een patroon. De Europese voorstellen uit het Grids Package maken het mogelijk om uitbreidingen van elektriciteitsinfrastructuur vrij te stellen van stikstofregels. Het kabinet neemt dit nu over.[2]

Dat betekent:

• Netbeheerders kunnen sneller bouwen aan stations en kabels.
• Duurzame energieprojecten (geothermie, groen gas, waterstof) krijgen meer vergunningsruimte.
• Congestiegebieden worden eerder ontlast, waardoor de ACM‑prioritering daadwerkelijk effect krijgt.

Kort gezegd: de ACM‑regels verdelen de ruimte. Het stikstofpakket vergroot de ruimte. Zonder stikstofruimte blijft de wachtlijst groeien. Met de stikstofruimte kan de wachtlijst bewegen.

Groen gas: verbindende factor tussen beide dossiers

Het kabinet zet in op een verdrievoudiging van groen gas uit mest. Dit is relevant voor netcongestie omdat groen gas:

• pieken op het elektriciteitsnet kan verminderen
• een hybride oplossing biedt in gebieden waar netverzwaring nog jaren duurt
• bijdraagt aan stikstofreductie én CO₂‑reductie

Hier ontstaat een nieuwe beleidsketen: 

netcongestie → stikstofruimte → energie-infra → groen gas → meer flexibiliteit → meer ruimte voor woningbouw

Conclusie: gebiedsontwikkeling wordt energieontwikkeling

De combinatie van nieuwe netregels, stikstofruimte en groen gas maakt één ding duidelijk: gebiedsontwikkeling is vanaf 1 juli onlosmakelijk verbonden met energie-infrastructuur. Woningbouw, verduurzaming en netcapaciteit vormen één systeem.