Interview dijkgraaf Jan Bonjer: Waterschap wil meedenken met ruimtelijke processen

Regelbaar ego

Wie hem spreekt, merkt dat de dijkgraaf zijn rol niet ziet als een positie van macht. Hij noemt zichzelf een bestuurder met een regelbaar ego. Aanspreekbaar, dienstbaar, gericht op samenwerking. Die houding bleek cruciaal toen hij in 2020 begon, midden in een bestuurscrisis. De verhoudingen waren verhard. Door openheid, duidelijke grenzen en focus op inhoud kwam er rust. Nu staat er een organisatie, die weer vooruit durft te kijken. Partners in de regio weten het waterschap opnieuw te vinden.

Water eerder in beeld

Eén van Bonjers belangrijkste opgaven in zijn tweede termijn is het waterbelang structureel eerder in het ruimtelijke proces te krijgen. Volgens de Omgevingswet ligt de formele regie bij gemeenten met het omgevingsplan en de provincies met de omgevingsverordening. Waterschappen hebben slechts de Waterschapsverordening. Toch ziet Bonjer juist in dat instrument kansen. Het biedt mogelijkheden om effectiever te sturen op ruimte voor water, mits het vroeg in het proces wordt ingezet. Daarom wil Hollandse Delta niet wachten tot plannen zijn uitgewerkt. Het waterschap wil aan het begin van het proces meedenken. Voor gebiedsprofessionals betekent dit een verschuiving: het waterschap is geen toetser aan het einde, maar een kennispartner aan de voorkant. Bonjer zegt het scherp. Wie water pas laat meeneemt, loopt vast in kosten, vertraging of onmogelijke aanpassingen. Regie ontstaat niet bij één partij, maar in samenwerking. En precies daar wil Hollandse Delta stevig staan.

Verreikende samenwerking

De Zuid-Hollandse Delta is kwetsbaar. Bruggen, tunnels, energie-infrastructuur en transportcorridors kunnen uitvallen bij storm, hoge rivierafvoer of geopolitieke incidenten. Daarom heeft Bonjer de samenwerking verbreed. Naast gemeenten en provincies werkt Hollandse Delta intensief met veiligheidsregio’s, Defensie en energiepartners zoals Stedin. De crisisorganisatie van het waterschap sluit inmiddels naadloos aan op die van de veiligheidsregio’s. Bij incidenten wordt dezelfde taal gesproken. Dat maakt handelen sneller en effectiever. Deze brede samenwerking maakt het waterschap tot een strategische partner voor iedereen die werkt aan de toekomst van de Delta. Waterveiligheid staat dus niet meer op zichzelf. Het is onderdeel van een integrale weerbaarheidsstrategie.

Van afvoeren naar vasthouden

Bonjer pleit voor een mentale omslag. Nederland moet af van de reflex om water zo snel mogelijk af te voeren. Deze Delta moet een water vasthoudende samenleving worden. Dat vraagt om nieuwe keuzes. Water moet langer in het land blijven. Regenwater moet worden vastgehouden in natte periodes. Gemalen moeten slimmer worden aangestuurd. Drijvend bouwen moet een reële optie zijn. En de kust moet op plekken kunnen groeien zoals bij de Springertduinen (in de kop van Goeree-Overflakkee), waar wind en zand het duin zelf versterken.

Dit is geen toekomstmuziek, maar een nuchtere constatering. Wie onder zeeniveau woont, moet volgens Bonjer leren meebewegen met water. Voor gebiedsprofessionals betekent dit dat bouwen met/in het water, in plaats van ertegenin, de nieuwe norm wordt. Het waterschap beschikt over kennis en ervaring, die daarbij onmisbaar is.

Een bestuursstijl die samenwerking mogelijk maakt

Bonjers bestuursstijl vormt de basis voor de samenwerking, die hij voor ogen heeft: open, relationeel, gericht op inhoud. Zijn eerste termijn liet zien dat een gezonde cultuur de motor is van bestuurlijke vooruitgang. Die cultuur wil hij vasthouden. Een professionele, open organisatie die partners uitnodigt om samen te werken aan de grote opgaven van deze tijd.

Advies: pak de uitgestoken hand

De herbenoeming van Bonjer is een signaal. Hollandse Delta wil de komende jaren vroegtijdig meedenken in ruimtelijke processen. Het waterschap zoekt brede samenwerking met veiligheidsregio’s, Defensie en energiepartners. Het zet in op een water vasthoudende samenleving. En het wil een open, professionele bestuurscultuur vasthouden. Voor gebiedsprofessionals betekent dit dat het waterschap niet alleen een noodzakelijke speler is, maar een waardevolle bondgenoot. Bonjer wil de Hollandse Delta dus niet naar zijn hand zetten. Hij wil haar helpen haar toekomst te vinden. Dat maakt zijn tweede termijn relevant voor iedereen, die werkt aan de ruimtelijke, maatschappelijke en bestuurlijke toekomst van Zuid-Holland.

Een uitgebreide versie van het interview kunt u lezen via:

https://www.randstadnieuws.nl/nieuws/123770/tussen-getij-en-geopolitiek-dijkgraaf-jan-bonjer-houdt-met-regelbaar-ego-de-delta-op-koers