Notitie ‘verwonderpunten’ met nieuwe spelregels BBV: wat verandert er voor de grondexploitatie

Kengetal grondexploitatie

Het kengetal grondexploitatie -wat de verhouding tussen de waarde van de gronden in het bezit van de gemeente afzet tegen de totale baten-  wordt verplaatst van de paragraaf weerstandvermogen, naar de nieuwe paragraaf financiële positie. Dat is niet onlogisch. Het kengetal grondexploitatie zegt meer over de gezondheid van de begroting en jaarrekening dan over het kunnen opvangen van risico’s; wat het weerstandvermogen uitdrukt[1].

Nut of functie

In het BBV van 2016 is de verplichting opgenomen dat alle investeringen geactiveerd moeten worden. In het verlengde hiervan is het de vraag welke toegevoegde waarde het onderscheid economisch of maatschappelijk nut dan nog heeft[2], wat sommige gemeenten nog gebruiken. Toch zou de commissie het verschil willen behouden, maar dan spreken over maatschappelijke en economische ‘functie’. Dat raakt de waardering van deze activa voor de jaarrekening. Van activa met een maatschappelijke functie hoeft niet elk jaar op marktwaarde getoetst te worden, voor activa met een economische functie is een jaarlijkse toetsing met marktwaarde vereist. Praktisch verandert er voor de grondexploitatie niets.

Verbonden partijen

Ook bij de paragraaf verbonden partijen worden er bordjes verhangen: ‘vennootschappen en coöperaties’ worden verbonden partijen die betrekking hebben op grondexploitaties. Voor de planeconomie verandert er niets.

Weerstandsvermogen

De commissie BBV adviseert om de omvang van het weerstandsvermogen toe te voegen aan de inhoud van de paragraaf financiële positie. Deze moet vergezeld gaan van een toelichting op het weerstandsvermogen en weerstandcapaciteit in kwalitatieve zin. Een ratio tussen aanwezige capaciteit en risico’s wordt afgeraden. Dat is vreemd omdat dit getal in de praktijk heel gangbaar is. Uiteraard vraagt dit om een kwalitatieve toelichting, maar een kengetal helpt wel. Zeker in kleine gemeentes kan het openen van een grotere grondexploitatie behoorlijk effect hebben. De verandering in de ratio maakt snel duidelijk hoeveel.

Gemiste kans

Aan de wijze van toerekenen van rente en disconteren is niets verandert. Het niet toerekenen van rente in de loop van het jaar is niet verandert en ook de discontering van 2% verandert vanaf het einde van de looptijd verandert niet. Hiermee is een kans gemist om aan te sluiten op de reguliere vastgoed praktijk. Daarbij wordt wel rente toegerekend, veelal halverwege de looptijd. Tevens wordt de kasstroom verdisconteerd met de rente en een risico-opslag. Privaat en publiek blijft uit elkaar lopen.

Verwondering

De notitie Verwonderpunten is ontstaan doordat een groot aantal controllers graag een toelichting wilde op een aantal punten waarover zij zich verwonderden. De commissie heeft echter na intern beraad maar een deel van de onderwerpen van de controllers aangehouden en heeft zelf andere onderwerpen toegevoegd.

‘Verwondering’ heeft een positieve connotatie: het gaat over een open houding, onderzoeken, willen weten ‘hoe’ en ‘waarom’. Het heeft geen oordeel. Het ‘broertje’ van verwondering is verbazing. Verbazing gaat over eigen overtuiging, concluderen dat iets anders is dan je verwacht had op basis van het oude en vertrouwde, over toetsend onderzoeken. 

Na inhoudelijke analyse blijkt dat de huidige notitie ‘Verwonderpunten’ eigenlijk alleen maar tot een verschuiving van informatie heeft geleidt. Alleen het weerstandsvermogen mag niet meer in ratio worden uitgedrukt. Al met al is er inhoudelijk eigenlijk geen verduidelijking of verbetering.

Wat vind jij? Is ‘verwondering’ hier het juiste woord? Wij kijken er met verwondering naar.

Literatuur