Duurzame gebiedsontwikkeling

Nieuwe bouwstenen: geen CO₂-uitstoot maar CO₂ winst

dinsdag 12 mei 2026

De baksteen‑ en betonindustrie behoren tot de meest CO₂‑intensieve sectoren in Europa. Toch ontstaat juist in deze traditionele wereld een nieuwe generatie bouwmaterialen die niet alleen minder uitstoten, maar zelfs CO₂ opnemen. Twee Belgische innovaties lopen hierin voorop: de Pirrouet®‑gevelstenen van Vandersanden en het CO2ncrEAT‑project. Beide projecten laten zien hoe reststromen uit de staalindustrie kunnen worden omgezet in hoogwaardige, klimaatpositieve bouwmaterialen.

Van staalslak naar CO₂‑negatieve gevelsteen

Vandersanden ontwikkelde met Pirrouet® een gevelsteen die voor meer dan 80% bestaat uit gerecyclede staalslakken. Tijdens het productieproces ondergaan deze materialen een gecontroleerde carbonatatiereactie, waarbij CO₂ chemisch wordt vastgelegd in stabiele mineralen.[1] Hierdoor ontstaat een steen die meer CO₂ opslaat dan uitstoot tijdens de productie.

Inzicht  werking en prestaties  Pirrouet®

Pirrouet® bestaat voor meer dan 80% uit secundaire grondstoffen, voornamelijk de gezuiverde fracties Stinox en Carbinox. Deze materialen worden industrieel gezeefd en voldoen aan strenge kwaliteits- en milieunormen. Het productieproces omvat mengen, hydraulisch persen en een gecontroleerde CO₂‑uitharding bij lage temperatuur. Tijdens dit proces wordt CO₂ chemisch vastgelegd in stabiele carbonaten. Eén ton gecarbonateerde stenen neemt ongeveer 60 kg CO₂ op. Omdat de stenen niet worden gebakken, daalt het energieverbruik sterk en is de totale CO₂‑balans negatief.

De fabriek in Lanklaar (België) verwerkt jaarlijks 30.000 ton reststromen en gebruikt 3000 ton CO₂. Pirrouet® beschikt over een Kiwa‑innovatiecertificaat[2] en een NL‑BSB‑productcertificaat. Uitgebreide SGS‑analyses bevestigen de veiligheid en lage uitloging. De stenen zijn maatvast, vorstbestendig, kleurvast en beschikbaar in diverse formaten en kleuren. Dankzij losmaakbare mortels zijn ze bovendien geschikt voor circulair bouwen. Pirrouet® bewijst dat hoogwaardige gevelmaterialen kunnen worden gemaakt uit reststromen, mét klimaatwinst.[3]

CO2ncrEAT: metselblokken die CO₂ ‘eten’

Het CO2ncrEAT‑project gaat nog een stap verder door volwaardige metselblokken te produceren die CO₂ opnemen tijdens het uitharden. Vier Belgische bedrijven bundelen hiervoor hun expertise:

  • Lhoist levert rookgassen rijk aan CO₂.
  • Fluxys Belgium bouwt een twee kilometer lange pijpleiding om deze CO₂ naar de productiesite te transporteren.
  • Prefer produceert de blokken en brengt ze vanaf 2025 op de markt.
  • Orbix levert zowel de grondstoffen als de technologie die CO₂‑negatieve productie mogelijk maakt.

Bron: https://co2ncreat.com/nl/

Rol van Orbix: grondstof én technologie

Orbix speelt een sleutelrol door twee elementen te leveren:

- Secundaire granulaten uit de staalindustrie: Dit zijn hoogwaardige korrels die worden gewonnen uit staalslakken, een reststroom van staalproductie. Ze vervangen natuurlijke grondstoffen zoals zand en grind en maken zo een circulaire materiaalstroom mogelijk.

- De gepatenteerde Carbstone®‑technologie: Deze technologie laat de granulaten reageren met CO₂. Tijdens dit proces reageert CO₂ met calciumrijke mineralen in de slak, waarbij stabiele carbonaten ontstaan en de CO₂ permanent wordt vastgelegd.[4] Het resultaat is een metselblok met een negatieve CO₂‑voetafdruk: een bouwmateriaal dat letterlijk CO₂ ‘opeet’.

Volgens de betrokken partners wordt jaarlijks 12.000 ton CO₂ afgevangen, vervoerd en permanent vastgelegd in de blokken.[5] Daarnaast wordt 8000 ton CO₂ extra vermeden door het gebruik van gerecyclede grondstoffen. De totale productiecapaciteit bedraagt meer dan 100.000 ton eco‑vriendelijke metselblokken per jaar. Deze blokken kunnen zonder aanpassing worden verwerkt in bestaande bouwprocessen, waardoor de overstap naar klimaatpositief bouwen laagdrempelig is.

Dubbele circulariteit als nieuwe standaard

Zowel Pirrouet® als CO2ncrEAT laten zien hoe reststromen uit de staal‑ en kalkindustrie kunnen worden omgezet in hoogwaardige bouwmaterialen. De combinatie van CO₂‑hergebruik en grondstoffenrecycling creëert een vorm van dubbele circulariteit die de bouwsector helpt om haar klimaatdoelen te halen. Dit is een belangrijke ontwikkeling: de bouwsteen van de toekomst is niet langer een bron van uitstoot, maar een drager van klimaatwinst.

 

Verdiepende literatuur:

Literatuur: 

[1] Vandersanden – Wat zijn CO₂‑negatieve stenen? https://www.vandersanden.com/nl-nl/wat-zijn-co2-negatieve-stenen

[2] Kiwa: Onafhankelijke internationale keurings‑, test‑ en certificeringsinstantie die producten, processen en materialen beoordeelt op kwaliteit, veiligheid, duurzaamheid en naleving van wet‑ en regelgeving. In de bouwsector is Kiwa door de overheid erkend voor het certificeren van bouwstoffen (zoals NL‑BSB volgens BRL 5080) en voor het toetsen van innovatieve materialen. Een Kiwa‑certificaat bevestigt dat een product voldoet aan alle technische en milieuhygiënische eisen.

[3] Presentatie Pirrouet, Mineralen, Droogstapelen, Prisma, MKI, NMD, 07-05-26

[4] CO2ncrEAT – officiële projectinformatie https://co2ncreat.com/nl/

[5] Prefer, Fluxys Belgium, Lhoist & Orbix – CO2ncrEAT geselecteerd door het Innovation Fund (“Annual production of more than 100,000 tons of eco‑friendly masonry blocks”;“12,000 tons of CO₂ captured, transported over 2 km and reused each year”)

naar nieuwsoverzicht