Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) nieuw op de lijst, maar een lastig dossier

Recent op de lijst: hoe kan het? 

De volgende stoffen zijn aan de ZZS-lijst toegevoegd, omdat ze volgens de laatste aanpassing inzake de Bijlage VI van de CLP. Classification, Labelling and Packaging verordening als kankerverwekkend of giftig voor de voortplanting zijn aangemerkt (drie voorbeelden): 

• 6,6’-di-tert-butyl-2,2’-methyleendi-p-cresol 

Deze stof wordt gebruikt in de volgende producten: hydraulische vloeistoffen, smeermiddelen en vetten, metaalbewerkingsvloeistoffen, lijm- en afdichtingsmiddelen, brandstoffen en polymeren. Deze stof wordt gebruikt voor de vervaardiging van rubberproducten en kunststofproducten (7 feb. 2021) 

• 3-methylpyrazool 

Deze stof wordt gebruikt in meststoffen: vooral in de landbouw, bosbouw en visserij. Andere afgifte van deze stof aan het milieu zal waarschijnlijk optreden door het gebruik buitenshuis als reactieve stof. 

• 1,4-dioxaan 

Deze stof wordt vooral gebruikt als oplosmiddel in de papier-, katoen- en textielindustrie, in koelvloeistof voor auto's, als uitgangsstof voor de synthese van andere stoffen, als schuimmiddel in de polymeer-industrie en bij de productie van cosmetische stoffen en shampoos. 

Je vraagt je toch af hoe het kan dat dergelijke stoffen nu pas op de lijst zijn gekomen. Het enige waarom dit gemitigeerd is, is omdat ze op een lijst stonden van ZZS-kandidaten. Wel onder schot, maar nog niet op de gevaren lijst. 

ZZS onder de Omgevingswet beter geregeld? 

Er is een ZZS-module in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) opgenomen. Die regelt elke vijf jaar een rapportage over de voortgang van de zorgplicht (waarbij bodem dan overigens ontbreekt). 

Wanneer we naar de BodemBreed Forum presentatie kijken, dan gebeurt dat door het aanscherpen van de emissiewaarden en door het inwinnen van contraexpertise. Dus niet alleen afgaan op wat bedrijven aan informatie verstrekken, maar zelf onderzoek doen. 

Is het kwaad reeds geschiedt, dan zou aldus de presentatie vooral verdere verspreiding moeten worden voorkomen door maatwerkregels in het Omgevingsplan en maatwerkvoorschriften bij een vergunning. Mogelijke opties zijn regels inzake boetes en schades in het omgevingsplan op te nemen. Of verleende vergunningen wel zijn aan te passen is de vraag. Alleen als er sprake is van overschrijding van normen of overtreding van de (algemene) zorgplicht zou dat moeten kunnen.

Verder kan middels de omgevingsvisie beleid worden gemaakt ten aanzien van ZZS, middels een zogenaamd programma worden geoperationaliseerd en in het omgevingsplan regels worden gesteld.

Er is met de komst van de Omgevingwet wel meer mogelijk. Of het gebeurt is nog maar de vraag. Zorgpunt is vooral kennis van de stoffen: welke zijn er en wat zijn de effecten? 

Meer informatie is verder te vinden op de website van Samen de Diepte in.