Invoering Verzamelregeling IENW 2026 zal voor betere raadpleging zorgen

Van rapport naar dataset: XML wordt nieuwe standaard

De meest ingrijpende wijziging is de verplichting om milieuhygiënische bodemonderzoeken voortaan digitaal aan te leveren in XML‑formaat via het Omgevingsloket. Daarmee verdwijnt de tijd van losse rapporten en handmatige invoer in PDF. Een PDF is overigens vrij eenvoudig te converteren naar een XML.

De nieuwe datasets moeten voldoen aan de SIKB0101‑standaard, die de technische structuur van bodemdata vastlegt én aan de catalogus SAD IMBRO. Deze catalogus bepaalt welke inhoudelijke gegevens verplicht zijn en hoe die moeten worden beschreven.

Samen vormen ze de basis voor volledig gestandaardiseerde, machine-leesbare bodemdata. Deze zijn direct bruikbaar voor gemeenten, omgevingsdiensten en de Basisregistratie Ondergrond. Deze digitaliseringsslag vraagt om aanpassingen in werkprocessen, maar biedt tegelijkertijd kansen voor sneller, foutlozer en professioneler gegevensbeheer.

Diverse omgevingsdiensten gebruiken dit format al. Als de regeling van kracht wordt moet altijd een XML worden aangeleverd. Conversie naar een leesbare versie (PDF) is echter ook nodig, blijkt uit de consultatieronde.

XML maakt het bij de ODMH[2] eenvoudig mogelijk de vijfjaarlijkse actualisatie van de bodemkwaliteitskaart uit te voeren. Dit doen we op basis van alle direct beschikbare stofgegevens. Zo vergemakkelijken we grondverzet en verminderen we de noodzaak tot onderzoek. Immers we kunnen direct raadplegen, zonder iets te missen. Daarnaast gaat de Basisregistratie Ondergrond in de toekomst ook bodemchemische gegevens bevatten. Door te werken met XML’s kunnen we snel en correct deze bodemchemische gegevens gaan aanleveren. Uiteindelijk zullen dus op grote schaal alle gegevens uit de aangeleverde XML-bestanden voor iedereen beschikbaar zijn.

Strakkere aanvraagvereisten grondbewerkingen

Naast digitalisering scherpt de regeling de aanvraagvereisten aan voor een aantal veelvoorkomende grondbewerkingen, zoals het opslaan, zeven, mechanisch ontwateren en samenvoegen van partijen grond of baggerspecie. De nadruk ligt op duidelijkere omschrijvingen van partijen, verplichte kwaliteitsgegevens, betere onderbouwing van bewerkingen en meer traceerbaarheid. Deze aanscherpingen moeten leiden tot eenduidige, uitvoerbare en beter controleerbare aanvragen, wat zowel bedrijven als toezichthouders ten goede komt. De indiening van gegevens van veel MBA’s zal dus veranderen.

Technische en juridische opschoning Omgevingsregeling

De Verzamelregeling bevat ook een reeks technische actualisaties. Bijlage II wordt geactualiseerd om verouderde verwijzingen en onduidelijke terminologie te corrigeren. Artikel 7.197g, onderdeel k[3] wordt juridisch-technisch gerepareerd, zodat het weer aansluit op de juiste bepalingen in de Omgevingsregeling en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Daarnaast worden verwijzingen naar de risicotoolbox verbeterd, zodat professionals altijd met de actuele beoordelingsmethodiek werken. Tot slot wordt de Regeling beoordeling reinigbaarheid grond gemoderniseerd, zodat deze beter aansluit op hedendaagse reinigingstechnieken en kwaliteitsnormen. De opschoning is echter nog niet klaar. Uit de consultatie blijkt dat een flink aantal verwijzingen naar bepalingen nog niet juist zijn. Hier ligt nog een ontwikkelingstaak.

Koerswijzigingen

Gezamenlijk markeren deze wijzigingen een duidelijke koers: de bodemketen wordt transparanter, digitaler en professioneler. Voor gemeenten, omgevingsdiensten, adviesbureaus en aannemers betekent dit investeren in nieuwe werkwijzen en systemen. Maar ook profiteren van een efficiëntere en betrouwbaardere gegevensstroom.

Literatuur