Een gesprek met Merel Stolker over circulariteit: het beleid blijft achter bij de praktijk

Nog lineair

De gebiedsontwikkeling dendert door, maar ons systeem loopt achter. Terwijl gemeenten, corporaties en marktpartijen steeds vaker circulair durven te bouwen, blijven regels, budgetten en organisatieculturen hardnekkig lineair. In het gesprek met Merel Stolker (Stichting C-creators) wordt dat duidelijk: de praktijk is al aan het veranderen, maar nu het beleid nog.

Wie vandaag werkt aan gebiedsontwikkeling, ziet dat duurzaamheid niet langer een abstract beleidswoord is. Dat beeld wordt bevestigd door de recente inzichten van Merel Stolker, bestuurder bij Stichting C-creators. Zij benadrukt dat circulariteit een duidelijke versnelling doormaakt. De beleidscultuur is echter nog niet zo veranderd om die versnelling volledig te ondersteunen.

Zelf doen

Het Nieuwe Normaal, het landelijke framework voor circulair bouwen, wordt inmiddels breed toegepast. Niet alleen bij nieuwbouw, maar juist ook bij renovatie en transformatie. Organisaties kijken steeds vaker naar secundaire materialen, restwaarde en de balans tussen vraag en aanbod. De trainingen die Stichting C-creators hierop ontwikkelde met Brink, zijn zo ingericht dat beleid direct kan doorsijpelen naar de tactische en operationele lagen, waardoor samenwerking tussen alle lagen wordt bevorderd. De try-outs van de trainingen laten zien dat echte vooruitgang onstaat wanneer professionals samen oefenen, ontwerpen en doorrekenen.  “Alleen presenteren werkt niet, actief ermee werken in groepen wel,” zo blijkt uit de praktijk.

Voorbeeld circulair project Buiksloterham (Amsterdam) door Delva

Circulair slopen

Toch blijft de financiële en juridische werkelijkheid achter. Circulair slopen blijkt vaak goedkoper en restwaarde krijgt meer aandacht, maar milieu-impact wordt nog nauwelijks financieel meegewogen. Gemeenten bewegen voorzichtig, maar het systeem beloont nog steeds de traditionele aanpak. Stolker waarschuwt dat dit leidt tot versnippering: de markt zoekt samenwerking via convenanten, terwijl de overheid juist deregulering nastreeft.

Grootste leermoment

In gebiedsontwikkeling is de uitdaging het grootst. Verkokering binnen organisaties zorgt ervoor dat circulariteit te laat in het proces wordt meegenomen. En wie te laat begint, loopt vast op kosten, techniek of regelgeving. Denk zo bijvoorbeeld aan houtbouw, dat al in het stedenbouwkundig ontwerp moet worden meegenomen. Stolker benadrukt dat toekomstbestendig bouwen begint bij de eerste schetsen en niet bij de technische uitwerking.

Daarnaast blijft de verhouding tussen energie en circulariteit scheef. Terwijl enorme budgetten naar installaties en energietechniek gaan, blijft materiaalgebruik onderbelicht. Stolker pleit voor integratie: energiereductie, materiaalstromen en circulariteit horen één verhaal te zijn.

Toch overheerst optimisme. De beweging is zichtbaar, de betrokkenheid groeit en steeds meer partijen durven de stap naar praktische toepassing te zetten. Circulariteit zit in een versnellingsfase. Maar om die versnelling te laten landen, is systeemverandering nodig.

De inzichten van Merel Stolker laten zien dat de circulaire versnelling volop gaande is, maar dat beleidskeuzes en organisatiecultuur bepalen of die versnelling ook echt landt in gebiedsontwikkeling. Voor iedereen die werkt aan een toekomstbestendige leefomgeving ligt hier een duidelijke uitnodiging: blijf leren, blijf samenwerken en durf vroeg te sturen op circulariteit.

Literatuur

[1] https://c-creators.org/