Planeconomie & Vastgoedrecht

Tien tips voor de minister als het gaat om de residueel bepaalde inbrengwaarde

woensdag 11 november 2026

Zoals natuurlijk ondertussen bekend, wil de minister de residuele waarde gaan voorschrijven als inbrengwaarde bij faciliterend grondbeleid. Dit om de publieke onrendabele toppen te beperken. Daarbij is de wijze toevoeging gedaan: tenzij de gebruikswaarde hoger is.

Vertrekpunt

Als eerste moet gezegd worden dat het een stap in de goede richting is om residueel te gaan rekenen als het gaat om woningbouw. Het kan ook daadwerkelijk helpen om de excessen in de markt te beperken. Bovendien helpt het dat als gebruikswaarde hoger is - bijvoorbeeld bij transformatie van een bedrijventerrein - dat de hogere gebruikswaarde geldt.

Tips

Voor de verdere uitwerking hebben we nog wel tien tips voor de minister:

  1. Residueel rekenen werkt met name voor woningen, parkeergarages en commerciële voorzieningen, maar niet voor de meeste bedrijventerreinen. Ontwerp daar ook een regeling voor.
  2. Nu kunnen we nog kiezen tussen de WOZ-waarde en ‘waarde op grond van onteigening’. Maak duidelijk dat de WOZ-waarde blijft. Met name voor veel situaties in bestaand stedelijk gebied bespaart dit veel kosten.
  3. Het kan voorkomen dat boeren nu ineens een enorme waardesprong krijgen. Leg ook de waardesprong aan banden.
  4. De residuele waardering kent een groot aantal variabelen. Veel varieert bij de VON-prijs. Vul de nota grondprijzen aan met VON-prijzen, die jaarlijks herzien worden door het college. Verwijs expliciet naar de Wet Versterking regie volkshuisvesting.
  5. Ook de bouwkosten en de vormfactoren hebben grote invloed. Overweeg om te kiezen voor een 'standaard' systeem als OPENRED, waar alleen gemotiveerd kan worden afgeweken.
  6. De ontwikkelkosten variëren in de praktijk niet zoveel als de uitgangssituatie gelijk is. Wellicht kan een jaarlijks prijzenboek, dat door de raad is vastgesteld, helpen.
  7. De inbrengwaarde wordt afgetopt als deze hoger is dan de verwerving. Help marktijen hoe zij in grondcontracten dergelijke aanpassingen kunnen verwerken met voorbeeldclausules.
  8. Als er vooruitlopend aan het feit dat het kostenverhaal bekend is verworven is tegen te hoge kosten, zal de discussie gaan om het programma. Dat moet alsnog worden aangepast om het haalbaar te maken. Dat is niet veel anders dan nu. Het zou echter behulpzaam zijn als aan de onderhandelingstermijn paal en perk wordt gesteld.
  9. Los van het feit dat het al niet altijd eenvoudig is om een programma te maken, is dat zeker in een vroeg stadium nog lastiger. Laten we een bandbreedte maken die we in de loop van de tijd kunnen verengen.
  10. Normliter rekenen we af op de complexprijs en niet per eigenaar. Laat het niet gaan verschillen per eigenaar, behalve wanneer de gebruikswaarde hoger is.

naar nieuwsoverzicht