Bodem
Duurzame gebiedsontwikkeling

Buiten- en binnenlandse biologische oplossingsrichtingen voor verontreiniging met staalslakken: een verkenning

dinsdag 14 april 2026

Op 2 april heeft staatssecretaris Bertram het tijdelijke, gedeeltelijke verbod op het gebruik van staalslakken eenmalig met een half jaar verlengd. Dit was nodig, omdat de onderzoeken van het RIVM nog altijd niet gestart zijn. Waarom het ministerie nog geen groen licht voor de uitvoering van de onderzoeken heeft gegeven, is onbekend.[1]

Onderzoek

Het RIVM gaat onderzoek doen naar de effecten van staalslakken op mens en milieu. Het ministerie wil graag in januari 2027 gaan besluiten over het gebruik van staalslakken. Het is zeer de vraag of de onderzoeksresultaten dan al bekend zijn; het RIVM geeft aan minimaal een jaar nodig te hebben voor de onderzoeken.[2]  Of ook oplossingsrichtingen worden onderzocht weten we niet. Het zou wel nuttig zijn.

Biologisch

Een van de grootste problemen van staalslakken is de sterk verhoogde pH. Scobe contacteerde Bioclear earth over alkalische grond. Technisch gezien is het mogelijk om met natuurlijke oplossingen de bodem-pH verhoging tegen te gaan. Bioclear geeft aan dat er processen zijn die ingezet kunnen worden, maar dat deze processen traag zijn en om de juiste condities vragen. Ook zijn het processen waarbij lokale omstandigheden veel invloed hebben. Omdat die op elke locatie verschillen, levert dezelfde interventie waarschijnlijk diverse resultaten op. Al met al zijn het processen die wel mogelijk lijken, maar wel veel inzet, tijd en geld kosten. Hoeveel weten we niet. Het zou goed zijn als het RIVM dit mee nam.

Buitenland

In Tsjechië is een onderzoek gedaan naar het potentieel van biochar[3]. Biochar, afkomstig van rioolslib, kan zware metalen in verontreinigde bodems absorberen en stabiliseren.[4]  In Australië is men bekend met het gebruik van zwavel om de pH-waarde van de bodem te verlagen. Er wordt geadviseerd om dit in combinatie met bodemmicroben te gebruiken. Je kunt ook enkel voor microben gaan. Dit proces duurt lang, maar geeft wel stabiel resultaat.[5] Een onderzoek uit Korea en China laat zien dat het mogelijk is om met een oplossing van natronloog (NaOH) en een spoeling van gedemineraliseerd water de basische waarde van staalslakken te verminderen.[6]