Bodem

Verslag van een cursusdag openbodem energiesystemen: wat leren we?

dinsdag 14 april 2026

De oorlog in Iran dwingt ons om zelfvoorzienend te worden. Dat betekent dat we uit zon en wind, maar ook uit onze eigen bodem meer energie moeten halen. Zo verzorgde Scobe afgelopen week een cursus bodemenergie rond vergunningverlening van openbodem energiesystemen bij de OD Zuid-Limburg.

De cursus werd verzorgd door Gijsbert Schuur van Antea Group en Jacob Sonneveld van 3D Omgevingsadvies. Gijsbert heeft vooral gewezen op het feit dat we diverse data nodig hebben om überhaupt een aanvraag in behandeling te nemen. Naast uiteraard de locatie, het juridisch kader en de geohydrologie ook het voorgestane systeem de waterbalans en de effectenbeoordeling.

Randvoorwaarden vanuit beleid

Opvallend punt in de presentatie van Gijsbert is de aandacht voor het nieuwe instrument onder de Omgevingswet: “warmteprogramma”. Daarin wordt duidelijk gemaakt hoe de verschillende bronnen en maatregelen de energievraag afdekken. Het is dikwijls het eerste waarnaar vergunningverleners moeten kijken bij het beoordelen van een aanvraag. In de praktijk gebeurt dit weinig. Ook het bodemenergieplan vraagt aandacht. Centraal bij de vergunningverlening staat het Bal par 3.2.6. artikel 3.19 wat verbiedt om zonder vergunning een openbodem energiesysteem aan te leggen en water te lozen. Verder de berekeningen rond  de waterbalans en last but not least het omgevingsplan zullen zeker ook nog regels kunnen bevatten.

Jacob ging met name in de techniek van de vergunning. Dit is waar natuurlijk de meeste interesse naar uitgaat. Zo ging hij in op de Rijksregels artikelen 4.1149 tot en met 4.1156[1] van het Bal, waarin geregeld is waaraan een systeem moet voldoen. Er is stilgestaan bij mogelijke maatwerkvoorschriften in de vergunning (zie voor een overzicht Weer samen de diepte in[2]). Veel is overigens geregeld in het Bal. We leerden dat met name het veelgebruikte systeem van Geocomfort[3] om maatwerk vroeg. Uiteraard kwam ook de monitoring aan de orde. Interessant punt is dat beoordeling van effecten van wijziging van de instelling van pompen pas na een jaar beoordeeld kan worden.

Al met al een interessante dag, waar veel kennis is overgedragen door bevlogen docenten.  

Literatuur