Duurzame gebiedsontwikkeling

Dubbel grondgebruik: laat peren onder zonnepanelen groeien

dinsdag 8 juli 2025

Op 16 juni had RTV-Utrecht een interessant item over een grootschalige investering in dubbelgebruik van grond voor perenbomen en zonnepanelen. Teler Jan Brouwer uit Schoonrewoerd begint een proef met zonnepanelen boven zijn perenbomen. De panelen moeten zijn fruit beschermen tegen extreem weer, terwijl ze ook stroom opwekken voor het hele dorp. Brouwer werkt samen met de energiecoöperatie “Zon op Fruit” uit Molenlanden, die mee investeert.

Vernieling oogst
Hij koos voor deze innovatie omdat extremer weer de oogst kan vernielen. Zes jaar geleden stonden Jan en zijn vrouw klaar voor 'de pluk', toen de hagel met bakken uit de lucht kwam. "In een minuut tijd was alles kapot. In ons geval waren van het een op het andere moment miljoenen peren naar de knoppen.”

Speciale panelen
Brouwer koos voor speciale lichtdoorlatende panelen. Dan krijgen de peren inderdaad minder zon. Dat vindt hij niet erg omdat de zonnekracht steeds intenser wordt. “Kijk naar appels: als de zon dermate hard schijnt en de temperatuur van de appel boven de dertig graden komt, gaat hij verbranden.” 

Kosten/baten
Wat levert de fruitteler dit experiment nu per saldo op? Hij erkent dat het gaat om een dure proef: bijna € 1 miljoen, waaraan de gemeente Vijfheerenlanden ook een subsidie geeft. Dorpsgenoten hebben er ook in geïnvesteerd en willen een energiecoöperatie vormen. Wat zijn de baten? Hij gelooft niet in extra opbrengst, maar wel in minder verlies van peren. Bovendien leveren de zonnepanelen bij oplevering in het najaar 1,5 megawatt, “Genoeg om heel Schoonrewoerd van energie te voorzien,” aldus Brouwer. Hij kreeg van Stedin ook toestemming voor aansluiting op het elektriciteitsnet: "De elektriciteit voor Schoonrewoerd wordt gevoed vanuit een punt in Arkel, en daar zien wij op dit moment geen congestie."[1]

Andere gewassen
In Nederland zijn al diverse proeven gedan met zachtfruit onder zonnepanelen[2]. Het gaat bijvoorbeeld om aardbeien, bessen en frambozen. Rode bessen telen onder zonnepanelen: Rini Kusters van Kusters Zachtfruit doet dit nu. We spraken nog even kort met de leverancier en dat leverde op dat de businesscase niet uit kan, door de lage stroomprijzen. Voor Brouwer is dat minder een probleem, omdat de energiecoöperatie mee investeert. Wellicht is er nog een derde geldbron te vinden, zoals kruidenteelt. Is er overigens geen energiecoöperatie die kan afnemen dan is een dergelijke aanpak als van Brouwer kansloos aldus fruitteler Henri Flikweerd, die we nog spraken.

Literatuur
[1] https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3905934/nadat-hagel-zijn-oogst-verpestte-wist-jan-een-ding-zeker-dit-nooit-meer/
[2] https://groenleven.nl/projecten/agri-pv-wadenoijen/