Duurzame gebiedsontwikkeling

Groene longen van de stad krijgen te weinig aandacht

vrijdag 21 juni 2024

Het moet niet gekker worden: de Rekenkamers van Utrecht en Rotterdam deden onderzoek naar het groenbeleid van die gemeenten. Conclusie: de ambities om meer groen aan te leggen is groot, maar er is niet voldoende geld voor beschikbaar. Ook dit draagt weer niet bij aan het bereiken van de CO2 ambities.

"Mensen moeten eigenlijk allemaal minstens drie bomen zien vanuit hun woning."

John Boon, landschapsarchitect

Utrecht wil voor ieder huishouden minimaal 75 vierkante meter openbaar groen, zoals een park, planten en bomen. Maar in plaats van een toename zien onderzoekers juist een afname: van 68 vierkante meter naar 65,5 vierkante meter groen per huishouden.

Eigenlijk is het een rare discussie, want het aantal vierkante meter zegt alleen iets over gebruik. Maar bomen (en soms groene wanden) dragen minstens net zo veel bij. De beleving van verticale elementen is hoger dan de horizontale. In Rotterdam hadden ze overigens wel bomen geteld.

Gezondheidswinst

Groen kan een aantrekkelijke ruimte bieden voor spelen en sporten. Meer bewegen draagt ook bij aan een betere gezondheid. In de gezondheidszorg komt steeds meer nadruk op preventie van ziekte. Een mooie groene omgeving draagt hier aan bij.

Ook mentale gezondheidswinst. Mensen met minder stress zijn niet alleen gezonder, maar ook productiever. Dit draagt aanzienlijk bij aan de maatschappelijke baten van het investeren in groen. Een probleem is wel dat degenen die profiteren van de gezondheidswinst niet altijd degenen zijn die betalen voor aanleg van groen. Hierdoor kunnen maatschappelijk gezien rendabele investeringen in het groen toch niet worden gedaan.

Klimaatadaptatie

Groen is ook een belangrijk wapen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Het toevoegen van groen is nodig om hitte in de stad tegen te gaan[3], water te bergen, de en biodiversiteit te bevorderen en bij te dragen aan vermindering van de CO2 problematiek. Opvallend is dat klimaatverandering en -adaptie het Rekenkamerrapport van Utrecht niet terugkwam. Bij de Rotterdamse Rekenkamer daarentegen wel. Ze concludeert dat Rotterdam gerichtere plannen moet maken voor het inzetten van groen voor klimaatadaptatie. “Ook is er geen structureel, eigen budget voor klimaatadaptatie. Er moet dus steeds worden meegelift op andere projecten in de buitenruimte, zoals vervanging van het riool.”

Conclusie: bredere afweging
Het is toch eigenlijk raar dat er zoveel tekort is aan zo iets belangrijks als groen. Als we ook nog eens meennemen dat er sprake is van de nog niet genoemde meerwaarde van groen voor woningen (4%) is dat vreemd.

 

Literatuur

  1. Heet, heter, heetst, vooral in de steden. Hoe moet dat in de toekomst? (nos.nl)
  2. Parkeerplaats of park? Steden worstelen met de aanleg van meer groen (nos.nl)
  3. Persbericht-Rekenkamer-Rotterdam-gebruik-vergroening-voor-klimaatadaptatie.docx (live.com)
  4. Zeven redenen om te investeren in een groene stad - WUR

 


[1] 20240611_Rekenkamerrapport_Vergroening__van_droom_naar_daad.pdf (utrecht.nl)

[2] RO2201-Zorg-voor-groen.pdf (rotterdam.nl)

[3] “Groen geeft schaduw, dat is de belangrijkste functie", zegt een onderzoeker. Het zorgt ervoor dat de temperatuur omlaaggaat. 10 procent meer groen in de stad leidt tot een temperatuurdaling van een halve graad.