Toekomstbestendig gemeentelijk vastgoed

Scobe in samenwerking met 

De zonnepanelen voorbij; tijdens deze masterclass komen de nieuwste technologieën en inzichten in maatschappelijke trends voor het vormgeven van vastgoedbeleid aan bod. Gemeenten in Nederland hebben bij elkaar naar schatting zo’n 30 tot 40 miljoen m2 maatschappelijk vastgoed in bezit. Op deze gemeentelijke vastgoedportefeuilles komen grote uitdagingen af, zoals het versneld verduurzamen van de gemeentelijke portefeuille, verkoop van grote delen van de portefeuille en de impact van de technologische ontwikkelingen. De meeste gemeentelijke vastgoedafdelingen hebben ondertussen hun ‘basis op orde’ en willen de volgende ontwikkelstap maken. Uitkomst moet zijn dat de organisatie wendbaar in kan spelen op genoemde ontwikkelingen. Investeringsbeslissingen in vastgoed gaan ondertussen gemoeid met veel geld en kennen een lange tijdshorizon. Zie hier het belang van strategische sturing van de vastgoedportefeuille.

Actuele thema’s

Op nummer één van urgente uitdagingen staat met stip het verduurzamen van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. De doelstellingen en ambities uit de klimaattop in Parijs eind 2015 sijpelen langzaam door naar het vastgoed van de overheid. Gemeenteraden zetten ambities neer wanneer zij klimaatneutraal, energieneutraal en/of uitstootvrij willen zijn. De complexe vraagstukken die op de gemeenten afkomen, vergen de nodige strategische sturing: welke clustering van objecten is wijs vanuit de verschillende invalshoeken zoals techniek, functie, marktbenadering, omvang en verduurzamingsmaatregelen? En hoe geef je de huidige split incentive tussen eigenaar en huurder een plek in deze opgave? En hoe maak je de businesscase van deze opgave tot een haalbare?

Andere actualiteiten zijn de uitdaging die veel gemeenten ervaren bij het implementeren van de kostprijsdekkende huur, het op afstand plaatsen van (delen van) de maatschappelijke portefeuille (outsourcing), de verkoop van het overtollige vastgoed en de ontwikkeling van de organisatie naar een effectieve assetmanager.

Oog voor technologische innovaties bij investeringsbeslissingen

Investeringen in het vastgoed kennen een lange tijdshorizon. De technologische ontwikkelingen met impact op het vastgoed gaan razendsnel. Bij elke investeringsbeslissing moet een vastgoedmanager zich daarom rekenschap afleggen van de stand van deze ontwikkelingen op dat moment. 3D-printing, de opkomst van autonome voertuigen, smart & connected buildings, de toepassingen van Big Data en een toename van de vraag om flexibele gebruiksvormen (pay per use) van vastgoed zijn slechts enkele voorbeelden. Het zijn allemaal actuele thema’s met grote impact op het vastgoedgebruik -en beheer en daarmee de beslissingen die gemeenten over hun vastgoed te nemen hebben. Het gaat er om dat je op het moment van investeren bewust de afweging te maakt welke innovaties je een plek wilt geven en welke nog onvoldoende ontwikkeld of simpelweg niet relevant zijn voor je eigen vastgoedportefeuille. Daarbij vraagt de snelheid van de technologische innovatie het incorporeren van het ‘van buiten naar binnen denken’. Het inbouwen van deze alertheid en vooral wendbaarheid klinkt als een paradox in de vastgoedwereld, maar het is een absolute must.

Strategische sturing

Strategische sturing is simpelweg het sturen op de doeltreffendheid en doelmatigheid van de vastgoedportefeuille. Doeltreffend betekent dat je stuurt vanuit de doelen van de stad. Wat wil de stad bereiken en hoe levert mijn vastgoed daar een bijdrage aan? Dit vraagt het vertalen van de gemeentelijke doelstellingen naar een visie op vastgoed in de stad en het formuleren van vastgoeddoelstellingen, zowel maatschappelijk als financieel. De volgende stap is inrichten van de doelmatigheid door deze doelen concreet meetbaar te maken met Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s). Voorbeelden van maatschappelijke KPI’s zijn de mate waarin het vastgoed bijdraagt aan een maatschappelijk doel, bijvoorbeeld hoeveel mensen gebruik maken van de voorziening en hoeveel beweging de voorziening genereert. Voorbeelden van financiële indicatoren zijn het verschil tussen kostprijsdekkende huur en de contracthuur, kengetallen van de portefeuille per m2 of per inwoner en de zogenaamde Internal Rate of Return (IRR).

De weg naar strategische sturing: ontwikkeling van de organisatie

Hoe nu te komen tot strategische sturing? Hoewel dit maatwerk per gemeente vraagt, is het groeitraject van een gemeente wel te schetsen. Elke gemeente kan voor zichzelf bepalen waar zij staat en op basis daarvan de vervolgstappen duiden. Een kapstok hiervoor is het groeimodel zoals weergegeven in figuur 1. De belangrijkste boodschap is dat groei op de inhoud een ontwikkeling van de vastgoedorganisatie als geheel vraagt, weergegeven als de 7 S-en van McKinsey. Alle knoppen staan met elkaar in verbinding, dus draaien aan de één doet wat met de ander. En bovenal: Als er iets onevenwichtigs zit op één van de S-en, dan stokt de hele organisatie. De zwakste schakel bepaalt de effectiviteit en efficiency van de organisatie .

Het waarom van strategische sturing voor gemeentelijk vastgoed

  1. Strategische vastgoedsturing stelt de gemeente in staat tot doelmatige en doeltreffende inzet van het vastgoed;
  2. De complexiteit bij verduurzaming vraagt om strategische integrale sturing. Afwegingen en keuzes moeten transparant en in samenhang worden gemaakt;
  3. Strategische vastgoedsturing geeft richting aan de organisatieontwikkeling. De rolinvulling en het ontwikkelingsniveau van de vastgoedorganisatie bepaalt per slot de kwaliteit van vastgoedsturing.
  4. Tot slot, strategische portefeuillesturing verkleint de kans op politieke uitglijders aanzienlijk. Door de integrale sturing en daarmee grip en een regelmatige blik van ‘buiten naar binnen’ komen verschillende ontwikkelingen in samenhang bij elkaar.

 

Programma

Dagdeel 1 (29 maart)

Actuele ontwikkelingen en inspiratie

  • Grootschalige verduurzaming: Effectief verduurzamen van de vastgoedportefeuille is gezien de vele betrokken disciplines en stakeholders complex. Hoe benutten we de kansen die de technologische ontwikkelingen bieden.
  • Technologische ontwikkelingen als 3D-printing, de opkomst van autonome voertuigen, smart & connected buildings, de toepassingen van Big Data en een toename van de vraag om flexibele gebruiksvormen (pay per use) hebben invloed op investeringsbeslissing.
  • De ontwikkeling naar een meer strategische rolinvulling door outsourcing en innovatieve contracten met juiste prikkels bij de markt
  • Leegstand en transitie van publiek vastgoed is een grote opgave voor veel gemeenten.
  • Relevatie van ontwikkelingen voor de vastgoed portefeuille

Portefeuillesturing

Om bovenstaande uitdagingen het hoofd te bieden is strategische portefeuillesturing nodig. Dit is het sturen op de doeltreffendheid en doelmatigheid van de vastgoedportefeuille. Het vraagt om:top-down sturen vanuit de doelen van de stad en deze vertalen naar

  • maatschappelijke en financiële KPI’s,
  • als bottom-up sturing om de bibliotheken, scholen en sportverenigingen effectief in te zetten en wat overtollig is te verkopen.
  • Ladder van professionalisering van gemeentelijk vastgoed

Dagdeel 2 (29 maart)

Beste practices

Het thema maken we concreet door de behandeling van een aantal best practices. Aan de hand van voorbeelden van ontwikkelingstrajecten van meerdere gemeentelijke vastgoedorganisaties laten we je zien welke stappen jij zelf kan doorlopen.

  • Best practices van portefeuille-  en organisatieontwikkelingen
  • Welke handvatten zijn beschikbaar?
  • Op welke manier hebben de technologische ontwikkelingen nu al impact op vastgoed en op de vastgoedorganisatie?

Vertaling naar de praktijk: zelf aan de slag

We dagen je uit om vanuit je eigen actualiteit binnen jouw gemeente jullie stip op de horizon te zetten. Aan de hand van die stip bepaal je vervolgens samen met de andere deelnemers en onder professionele begeleiding van de docenten de eerste stap voor jouw gemeente. Je bepaalt wat jouw afdeling morgen gaat doen op weg naar strategische portefeuillesturing.  Dit doen we door focus op zowel de inhoudelijke als organisatorische groei van het vastgoedbedrijf.

  • Stand van zaken vastgoedmanagement eigen organisatie aan de hand van vragenlijst en groeimodel
  • Welke ontwikkelingen zijn voor jouw gemeente relevant?
  • Het stappenplan naar strategisch portefeuillemanagement in wording
  • Waar staat jouw gemeente op de ladder van professionalisering van gemeentelijk vastgoed?
  • Wat is jouw ‘next level’ en welke drempels moeten geslecht worden om dat te bereiken?
  • Huiswerkopgave: analyse en stappenplan

Dagdeel 3: terugkoppeling Next step portefeuillesturing (12 april)

  • Terugkoppelen eigen stappenplan naar strategische portefeuillesturing
  • Definiëren knelpunten en oplossingsrichtingen voor de eigen organisatie
  • Individuele reflectie & discussie vanuit docenten en overige deelnemers

Afsluitende borrel

 

Resultaat

Je gaat naar huis met je eigen strategische stappenplan en weet wat u morgen kunt gaan doen.

“Gegeven waar ik nu sta, wat is mijn next step, wat ga ik morgen doen?”

Wanneer? 
donderdag 29 maart 2018
donderdag 12 april 2018
Waar? 
Utrecht
Investering? 

€ 745,- (excl btw). Btw kunt u terugvorderen uit Btw-compensatiefonds (BCF). Informeer naar de mogelijkheden bij de administratie van uw organisatie. Indien u een collega meeneemt, dan betaalt u beiden € 695,- (excl btw). Lesmateriaal en catering zijn inbegrepen. Kosteloos afmelden kan tot 3 weken voor de start van de masterclasses, daarna bent u 75% van de kosten verschuldigd. Een collega als vervanger sturen kan altijd.

Een perfecte combinatie van kennis en vaardigheden

De opleiding “Planeconomie en Vastgoedrecht” is intensief en van kwalitatief hoog niveau. De masterclasses worden verzorgd door verschillende professionals met veel inhoudelijke kennis alsook ruime praktijkervaring. Naast de inhoudelijke componenten worden ook veel praktijkvoorbeelden behandeld. Zo komen vraagstukken waar ontwikkelaars en overheden zich mee geconfronteerd zien, tijdens de colleges aan de orde en worden door de groep besproken. Daarbij is ook voldoende ruimte om eigen casussen in te brengen.

Nieuw talent

Scobe Academy ontwikkelt nieuw talent in de rol van planeconoom en vastgoedjurist. De combinatie van werken en leren, zorgt ervoor dat zij snel de juiste kennis en competenties kunnen inzetten. De opleidingsprogramma's zijn bedoeld voor Hbo'ers en academici met interesse in ruimtelijke ontwikkeling/vastgoed. Deelnemers hebben hun opleiding recent afgerond of hebben al enige werkervaring. De programma's zijn ook bedoeld voor carrièreswitchers.

stel je vraag

Bijscholing

Het werkveld van planeconomen en vastgoedjuristen is sterk in beweging. Scobe Academy biedt u de mogelijkheid om uw kennis actueel te houden door het volgen van een in company workshop of een praktijkgerichte masterclass. Kijk bij ons aanbod masterclasses, in company trainingen of mail uw specifieke vraag.

stel je vraag

Carrièreswitch

Scobe Academy stelt u in staat op een effectieve en snelle manier kennis en vaardigheden eigen te maken op het gebied van planeconomie, vastgoedjuridica. Bekijk onze opleidingen of stel uw specifieke opleidingsvraag.

stel je vraag