Met alleen rekenen kom je er niet meer

maandag 29 september 2014

In de 20ste eeuw heeft Nederland een bijna onwaarschijnlijke transformatie ondergaan. In minder dan 100 jaar is ons land veranderd van een agrarisch landschap met een enkel dorpje of stadje aan de horizon, tot een uitgestrekt stadslandschap waar dorpen en steden soms naadloos in elkaar overlopen. De 20ste eeuw was de tijd van uitbreiding en bouwproductie. Vanachter onze bureaus bedachten we plannen voor de volgende woonwijk in de polder, terwijl de gewillige groep kopers stond te trappelen. Als planeconoom kon je in die werkelijkheid volstaan met een overzichtelijke set aannames en normen en een goed rekenprogramma. De wereld was maakbaar....

Nieuwe werkelijkheid

De 21ste eeuw is echter een nieuwe tijd. De grote bouwproductie in de overzichtelijke polder staat onder druk. Kopers zijn moeilijk te verleiden, overheden zijn terughoudend. Nieuwe opgaven dienen zich aan en die gaan steeds meer over het verbeteren, intensiveren en transformeren van steden en dorpen. Het zijn vaak geen eenvoudige plekken waar we aan komen te werken; versnipperd eigendom, vervuiling, geluidsoverlast en mondige buurtcomités. En de tijd zit ook al niet mee; kritische consumenten, lastige financiering, risicobeperking en terugtredende overheden.

Volgens de oude methodiek een plan verzinnen en dicht-rekenen is dan ook verspilde moeite. De ‘eenvoudige’ projecten worden steeds schaarser. De adviseur van de toekomst is een probleemoplosser, die:

  • over de grenzen van het eigen vak heen kan denken.
  • met creatieve oplossingen komt om lastige ontwikkelingen van de grond krijgen.
  • haarfijn aanvoelt of de oplossingen die bedacht wordt ook gemaakt en verkocht kan worden.
  • het ‘algemeen belang’ en ‘duurzame kwaliteit’ hoog in het vaandel heeft. Want maatschappelijk draagvlak is belangrijker dan ooit.

Alles komt samen in het stedenbouwkundig plan

De haalbaarheid van ontwikkelingen wordt bepaald in het spanningsveld tussen ruimtelijke kwaliteit, financiën en markt. Als je daarin een serieuze rol wilt spelen dan moet je gevoel hebben bij alle drie.

Het stedenbouwkundig plan is een interessante stap in de planvorming. Het is het moment waar veel zaken samenkomen. Past het wat we bedacht hebben, kunnen we dit zo realiseren, kunnen we dit verkopen, krijgen we de verschillende partijen mee? Op het moment dat cijfers en afspraken materialiseren in een stedenbouwkundig plan wordt alles opeens zichtbaar. De ervaring leert dat dan de echte discussies op gang komen. Dit is namelijk het moment waarop keuzes gemaakt moeten worden.

Tijdens de eendaagse masterclass ‘Stedenbouwkundige principes en de marktrealiteit’ wordt ingegaan op het boeiende samenspel tussen financieel-economische haalbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. We bespreken aan de hand van concrete voorbeelden de nieuwe werkelijkheid in de markt en de gevolgen daarvan voor planproces en uitgeefbaarheid. We onderzoeken met elkaar hoe een plan haalbaar kan worden en bekijken het voortdurende balanceren tussen flexibiliteit en zekerheid.